Сайттан издөө
Сайттан издөө
Кыргыз Республикасынын Президенти

Президент Алмазбек Атамбаев Жогорку Кеңешке «Ишкердиктин субьекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына толуктоо киргизүү тууралуу» Мыйзамга карата каршы пикир жөнөттү

Кыргыз Республикасынын Президенти Алмазбек Атамбаев Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине «Ишкердиктин субьекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына толуктоо киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына карата каршы пикир жөнөттү.

Каршы пикирдин текcти:

“Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн демилгеси боюнча (2013-жылдын 9-апрелиндеги № 182 токтому) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши 2013-жылдын 27-июнунда кабыл алган «Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын  Мыйзамына толуктоо киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына (мындан ары – Мыйзам) төмөнкүдөй каршы пикирлерим бар.

Мыйзам Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду тарабынан мамлекеттик социалдык камсыздандыруу органдарында катталгандыгын текшерүү боюнча рейддик көзөмөл жүргүзүүдө текшерүү жүргүзүүнүн тартибин жана жол-жобосун бул Мыйзам жөнгө салбай тургандыгын караган «Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына толуктоо киргизүүгө багытталган.

Муну менен Мыйзам мамлекеттик социалдык камсыздандыруу органдары тарабынан рейддик көзөмөл жүргүзүү тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталаарын белгилейт.

1. «Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-беренеси текшерүүлөрдүн түрлөрүн белгилейт, аларда «рейддик көзөмөл» сыяктуу текшерүүнүн мындай түрү жок.

Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде салык көзөмөлүнүн түрлөрүнүн бири болуп рейддик салык көзөмөлү саналат, ал салык мыйзамдарынын талаптарын сактоого багытталган. Мында Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде рейддик салык көзөмөлүн өткөрүү боюнча негизги талаптар баяндалат.

«Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-беренеси ишкердик субъекттеринин ишин текшерүүнү жүргүзүүнүн негизги принциптерин белгилейт, мында мыйзам менен гана текшерилүүгө жаткан милдеттүү талаптарды белгилөө принциптердин бири болуп саналат.

Киргизилип жаткан түзөтүү мамлекеттик социалдык камсыздандыруу органдары тарабынан рейддик көзөмөл жүргүзүү тартибин Кыргыз Республикасынын Өкмөтү белгилешин болжолдойт, бул «Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө»  Мыйзамда белгиленген жогоруда аталган принциптерге карама-каршы келет.

2. Негиздеме-маалымкатта бул Мыйзамдын максаты камсыздандырылган адамдардын таламдарын коргоо, ошондой эле камсыздандыруу базасын жогорулатуу жана катталбаган төлөөчүлөрдү аныктоо болуп саналаары көрсөтүлөт. Мындан тышкары, жарандарга улгайганда, ооруп калган жана эмгекке жарамдуулугун жоготкон, багуучусун жоготкон  учурда жана мыйзам менен каралган тартипте социалдык камсыздандырууну кепилдик берүү жагында Кыргыз Республикасынын Конституциянын 53-беренесине шилтеме жасалат.

Мындай болгон учурда көрсөтүлгөн кепилдиктерди мамлекет берээрин белгилеп кетким келет жана жаран өзүнүн улгаюусуна кам көрбөсө анда мамлекет ага мыйзам менен белгиленген жашоо минимумунан төмөн эмес социалдык камсыздандырууну кепилдик берет, мында бул сумма Пенсиялык фондго республикалык бюджеттен компенсацияланат.

3. Мыйзамга жөнгө салуучу таасирди талдоодо (мындан ары – ЖТТ) 2012-жылдын 1-январына карата абал боюнча салык кызматынын органдарында катталган төлөөчүлөрдүн саны 390832 ни түзөөрү көрсөтүлөт, ал эми Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун органдарында 387098 катталган, б.а.  3734гө аз.

Бул кырдаал Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун жана салык кызматынын маалыматтар базасы азыркыга чейин интеграцияланбагандыгын жана аталган кызматтардын ортосунда маалымат алмашуу жоктугун айгинелейт.

ЖТТда жана негиздеме-маалымкатта баяндалган катталбаган  төлөөчүлөрдү аныктоо боюнча кырдаалды 2010-жылдын 19-августундагы  № 139 «Кыргыз Республикасынын Президентинин айрым чечимдери жөнүндө» Жарлыгына ылайык камсыздандыруу взносторун администрациялоо боюнча функцияларды Мамлекеттик салык кызматына өткөрүп берүү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду менен салык кызматынын ортосунда маалымат алмашуу жолу менен чечүү керек.

4. Кыргыз Республикасынын Президентинин 2013-жылдын 21-январындагы № 11 жарлыгы менен бекитилген 2013-2017-жылдардын мезгилине Кыргыз Республикасын туруктуу өнүктүрүүнүн Улуттук стратегиясы (мындан ары – Улуттук стратегия) чакан жана орто бизнести өнүктүрүү маселелерине өзгөчө көңүл бурат. Улуттук стратегиянын 8.4-пунктуна ылайык «Ишкерлик жигердүүлүктү өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү мамлекеттик органдардын ишинин приоритеттүү багыты болушу керек». Улуттук стратегиянын бизнес-чөйрөнү жакшыртуу жагында негизги максаты чакан жана орто ишкерликти алардын ишмердүүлүгүндө атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жакшыртуу үчүн жагымдуу шарттарды түзүү аркылуу  туруктуу өнүктүрүүнү камсыз кылуу болуп саналат.

Мындан тышкары, Улуттук стратегияда контролдоо-көзөмөлдөө чөйрөлөрүндө ашыкча контролдоо-көзөмөлдөө функцияларын кыскартуу жана тобокелдик критерийлер системасына негизденген текшерүүлөрдүн жаңы механизмин түзүү аркылуу мамлекеттик жөнгө салууну реформалоону улантуу зарылдыгы жөнүндө көрсөтүлөт.

Сунушталган Мыйзам Улуттук стратегиянын белгиленген жоболоруна каршы келет, чакан жана орто ишкерликтин субьекттеринин укуктарын кемсинтет.

5. Бизнес-ассоциациялардын кайрылууларынан алганда Мыйзам коомдук угууларды өткөрүү боюнча тийиштүү жол-жободон өтпөгөндүгүн белгилей кетүү керек, ошондой эле ЖТТ өткөрүү жол-жобосу бузулган, тактап айтканда Өкмөттүн 2007-жылдын 20-декабрындагы № 603 токтому менен бекитилген ишкерлик субъекттеринин ишине ченемдик укуктук актыларынын ЖТТ Методикасынын 9-пунктуна ылайык бизнес-ассоциациялардын өкүлдөрүн жумушчу топко киргизүү жол-жобосу бузулган.

Жогоруда айтылгандарга негизденип жана Кыргыз Республикасынын  Конституциясынын 64-беренесинин 2-бөлүгүнүн 1-пунктун жана 81-беренесинин 2-бөлүгүн жетекчиликке алып, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши 2013-жылдын 27-июнунда кабыл алган «Ишкердиктин субъекттерине текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына толуктоо киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамын өз ара макулдашылган вариантты иштеп чыгуу үчүнкайра кайтарам”.

2013-жыл 12-август