Сайттан издөө
Сайттан издөө
Кыргыз Республикасынын Президенти

Президент Алмазбек Атамбаев Жогорку Кеңешке «Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө» Мыйзамга каршы пикир жөнөттү

Кыргыз Республикасынын Президенти Алмазбек Атамбаев Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине «Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына каршы пикир жөнөттү.

Каршы пикирдин тексти:

“2013-жылдын 27-июнунда Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган “Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын (мындан ары – Мыйзам) төмөнкүдөй негиздер боюнча кайра кайтарам.

Улуттук төлөм системасынын ишин жөнгө салууга, акча каражаттарынын жылышынын ачык-айкындуулугун жана башкарылышын камсыз кылууга, Кыргыз Республикасынын экономикасында накталай эмес төлөмдөрдүн жана эсептешүүлөрдүн үлүшүн жогорулатууга багытталган Мыйзамдын максатын жалпысынан колдойм.

Ошону менен катар, Мыйзамда улуттук төлөм системасында атаандаштык чөйрөнү чектөөчү ченемдер белгиленген деп эсептейм.

Алсак, Мыйзамда (20-беренесинин 4-бөлүгү) Кыргыз Республикасынын аймагында гана ар түрдүү төлөм системаларынын төлөм карталарын пайдалануу менен улуттук валютада жасалган мамлекет ичиндеги төлөмдөр боюнча процессингди жүзөгө ашырууга чектөө белгиленген. Бул ченем түрдүү жергиликтүү банктардын ортосунда эл аралык төлөм системаларынын банктык карталарын (“VISA International”, “MasterCard”, “Золотая корона”) колдонуу менен Кыргызстандын ичинде улуттук валютада төлөмдөрдү жүргүзүүгө мүмкүндүк бербейт, анткени ал төлөмдөр боюнча процессинг ушул эл аралык төлөм системасынын операторунун өлкөсүндө ишке ашырылат. Ошентип, сунушталып жаткан ченем накталай эмес төлөмдөр рыногунда атаандаштыкты чектейт жана улуттук валютада операциялар үчүн эл аралык таанылган төлөм системаларынын банктык карталарын колдонуунун келечегин анча жакшы кылбайт.

Андан тышкары, Мыйзамда (15-беренесинин 6-бөлүгү) бардык банктар аралык төлөмдөр боюнча улуттук валютадагы акыркы эсептешүүлөрдү Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында ачылган банктардын корреспонденттик эсеби аркылуу гана жүзөгө ашыруу сунуш кылынган, бул да эсептик борборлорду өнүктүрүү боюнча рыноктун башка катышуучуларынын мүмкүнчүлүктөрүн чектейт. Мыйзамдын өзүн накталай эмес эсептешүүлөрдү өнүктүрүү жана төлөм менен банк системасын көзөмөлдөө функциясын өркүндөтүүнүн мындан аркы келечегин эске алуу менен жөнгө салуунун алкактык шарттарын жана төлөм системаларынын катышуучуларынын ортосундагы кыйла маанилүү өз ара мамилелерди аныктаган ченемдик укуктук акт катары карап, ушул талапты мыйзамдан келип чыгуучу акттарда белгилөөнү максатка ылайыктуу деп эсептейм. Андан дагы, бул талап Кыргыз Республикасынын Өкмөтү менен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын 2005-жылдын 9-сентябрындагы биргелешкен токтому менен бекитилген “Кыргыз Республикасындагы накталай эмес эсептешүүлөр жөнүндө Жободо” мурда эле белгиленген.

2013-2017-жылдар мезгилине Кыргыз Республикасын туруктуу өнүктүрүүнүн Улуттук стратегиясында каралгандай накталай эмес төлөмдөрдүн үлүшүн көбөйтүүгө жана төлөм системасынын натыйжалуулугун жогорулатууга түрткү берүүчү банк системасында либералдык жана атаандаштык чөйрөнү сактоо максатында, улуттук төлөм системаларын уюштурууда эл аралык тажрыйбаны эске алып, Мыйзамдагы жогоруда аталган чектөөлөрдү жокко чыгарууну сунуштайм.

Ошондой эле, Мыйзамда (20-беренесинин 1-бөлүгү) улуттук төлөм карталары кандай болбосун коммерциялык банктын инфратүзүмүндө тейленүүгө кабыл алынууга тийиш экендиги тууралуу талап белгиленген. Бирок бүгүнкү күндө бул талап айрым төлөм системаларынын башка операторлорунун карталарын иштетүүгө техникалык жактан даяр эместигинен улам аткарылышы мүмкүн эмес. Ушундан улам бул талапты 2014-жылдын 1-июлунан тартып колдонууга киргизүүнү сунуштайм.

Жогоруда баяндалгандардын негизинде, Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 64-беренесинин 2-бөлүгүнүн 1-пунктун жана 81-беренесинин 2-бөлүгүн жетекчиликке алып, 2013-жылдын 27-июнунда Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган “Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын макулдашылган вариантты иштеп чыгуу үчүн кайра кайтарам”.

 

2013-жыл 13-август